អស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ដែលរដ្ឋាភិបាលចិនត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានអនុវត្តគោលនយោបាយគាបសង្កត់ដែលរៀបចំឡើងដើម្បីបង្ក្រាបជនជាតិភាគតិច ដោយបង្ខំពួកគេឱ្យបញ្ចូលទៅក្នុងវប្បធម៌ហានដែលមានឥទ្ធិពល។ ឥឡូវនេះ ច្បាប់ថ្មីដែលនឹងត្រូវបោះត្រាក្នុងសម័យប្រជុំសភាប្រចាំឆ្នាំរបស់ប្រទេសនៅចុងសប្តាហ៍នេះ នឹងពង្រឹង ពង្រីក និងថែមទាំងពន្លឿនដំណើរការនេះ ដែលគំរាមកំហែងដល់សិទ្ធិរបស់ក្រុមជនជាតិភាគតិច និងរបៀបរស់នៅរបស់ពួកគេបន្ថែមទៀត នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាលចិនការពារវាថាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការលើកកម្ពស់ “ទំនើបនីយកម្មតាមរយៈការរួបរួមកាន់តែខ្លាំង” ហើយហៅវាថាច្បាប់សម្រាប់ “ការលើកកម្ពស់ឯកភាពជាតិ និងវឌ្ឍនភាព”។ វាបន្ថយស្ថានភាពនៃភាសាផ្សេងទៀតដោយចំណាយនៃភាសាចិនកុកងឺ។ លើកទឹកចិត្តឱ្យមានការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងជនជាតិចិនហានដែលលេចធ្លោ និងជនជាតិផ្សេងទៀតដោយហាមឃាត់ការផ្លាស់ប្តូរដើម្បីរឹតបន្តឹងនេះ។ តម្រូវឱ្យឪពុកម្តាយ “អប់រំ និងណែនាំអនីតិជនឱ្យស្រឡាញ់បក្សកុម្មុយនិស្តចិន”; ហើយក្នុងន័យទូទៅដ៏ធំមួយ ហាមប្រាមរាល់ទង្វើដែលគេមើលឃើញថាធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ “ឯកភាពជាតិ”។
លោក Xi Jinping បានអំពាវនាវម្តងហើយម្តងទៀតសម្រាប់ “Sinicisation ofសាសនា” ដោយតម្រូវឱ្យការអនុវត្តសាសនាស្របតាមអ្វីដែលបក្សកុម្មុយនិស្តចាត់ទុកថាជាវប្បធម៌ និងតម្លៃរបស់ចិន ហើយអ្នកជំនាញមើលឃើញថាច្បាប់នេះជាការពង្រឹងនូវអ្វីដែលបានក្លាយជាផ្នែកស្នូលនៃការគ្រប់គ្រងរបស់គាត់។ មិនថាវាជាការផ្សព្វផ្សាយភាសាចិនកុកងឺ ឬការរឹតត្បិតលើការបញ្ចេញមតិអត្តសញ្ញាណជនជាតិភាគតិច ការអនុវត្តសាសនាជាដើម។ របបនេះកំពុងនិយាយថាអ្វីៗទាំងអស់ដែលយើងបានធ្វើគឺត្រឹមត្រូវ ហើយយើងមានទំនុកចិត្តខ្លាំងណាស់ថាឥឡូវនេះយើងនឹងលើកកំពស់អ្វីដែលពីមុនគ្រាន់តែជាប្រភេទនៃគោលនយោបាយទៅកម្រិតនៃច្បាប់មូលដ្ឋាន” Aaron Glasserman មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Pennsylvania និយាយ។
មិនថាវាជាការផ្សព្វផ្សាយភាសាចិនកុកងឺ ឬការរឹតត្បិតលើការបញ្ចេញមតិអត្តសញ្ញាណជនជាតិភាគតិច ការអនុវត្តសាសនាជាដើម។ របបនេះកំពុងនិយាយថាអ្វីៗទាំងអស់ដែលយើងបានធ្វើគឺត្រឹមត្រូវ ហើយយើងមានទំនុកចិត្តខ្លាំងណាស់ថាឥឡូវនេះយើងនឹងលើកកំពស់អ្វីដែលពីមុនគ្រាន់តែជាប្រភេទនៃគោលនយោបាយទៅកម្រិតនៃច្បាប់មូលដ្ឋាន” Aaron Glasserman មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Pennsylvania និយាយ។
បក្សកុម្មុយនិស្តបានពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការលើកកម្ពស់ការភ័យខ្លាចនៃការសងសឹក ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧទាហរណ៍ណាមួយនៃការនិយាយដ៏គ្រោះថ្នាក់នៃការបំបែកខ្លួនជាជាងផ្តល់ស្វ័យភាពបន្ថែមទៀតដើម្បីធ្វើឱ្យក្រុមជនជាតិភាគតិចរីករាយក្នុងការក្លាយជាផ្នែកនៃប្រទេសចិន។ ក្នុងប៉ុន្មានខែដែលឈានទៅដល់ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកឆ្នាំ 2008 ព្រះសង្ឃទីបេបានដឹកនាំការបះបោរនៅទីក្រុងឡាសាប្រឆាំងនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង។ ដូចការបះបោរលើកមុនដែរ នេះក៏ត្រូវបានកម្ទេចដែរ – ទីក្រុងប៉េកាំងនិយាយថា មនុស្ស ២២ នាក់បានស្លាប់ ប៉ុន្តែក្រុមទីបេដែលនិរទេសខ្លួនប៉ាន់ប្រមាណថា មានប្រហែល ២០០ នាក់។
នៅឆ្នាំបន្ទាប់ នៅភាគខាងលិចឆ្ងាយនៃប្រទេស ការប៉ះទង្គិចគ្នាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងររវាងជនជាតិ Uyghurs និងជនជាតិហានចិន នៅក្នុងរដ្ឋធានី Urumqi ក្នុងតំបន់ Xinjiang បាននាំឱ្យមនុស្សជិត 200 នាក់ស្លាប់។ ក្នុងឆ្នាំ 2013 អ្នកបំបែកខ្លួនជនជាតិ Uyghur មួយក្រុមត្រូវបានសម្លាប់ដោយបើករថយន្តផ្ទុកសារធាតុផ្ទុះឆ្ពោះទៅច្រកទ្វារដែលមើលលើទីលាន Tiananmen ហើយនៅឆ្នាំ 2014 ក្រុម Uyghur ផ្សេងទៀតបានវាយប្រហារអ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់នៅស្ថានីយ៍រថភ្លើងក្នុងខេត្ត Yunnan ។
ប៉ុន្តែ UN និងក្រុមសិទ្ធិមនុស្សបានចោទប្រកាន់ថា ជនមូស្លីម Uyghur ជាងមួយលាននាក់ត្រូវបានឃុំខ្លួនដោយបង្ខំក្នុងជំរំ។ រដ្ឋាភិបាលចិនបានហៅទីតាំងទាំងនេះថាជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ “ការអប់រំឡើងវិញ” និងការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។ របាយការណ៍ក៏បាននិយាយផងដែរថា ការប្រតិបត្តិសាសនាអ៊ុយហ្គួរត្រូវបានកាត់បន្ថយ ហើយវិហារអ៊ិស្លាមត្រូវបានបិទ។
ដូចដែលអ្នកវិភាគភាគច្រើនមើលឃើញថា ទីក្រុងប៉េកាំងមិនត្រូវការច្បាប់ថ្មីដើម្បីអះអាងអំណាចរបស់ខ្លួននៅទូទាំងប្រទេសនោះទេ។ ប៉ុន្តែសារៈសំខាន់នៃច្បាប់នេះស្ថិតនៅក្នុងសារដែលវាផ្ញើអំពីកន្លែងដែលលោក Xi កំពុងដឹកនាំប្រទេសចិននាពេលខាងមុខ។
ប្រភព BBC News
